Microbiology in Action

باکتری های احیا کننده سولفات گروهی ناهمگون از نظر تاکسونومی هستند به این معنا که انواع اشکال و اندازه ها در بین اعضای این گروه دیده می شوند. برخی از این باکتری ها کوکسی شکل و برخی باسیلی اند. برخی توانایی تولید اندوسپور دارند درحالی که بسیاری چنین توانایی را ندارند. در واقع هر باکتری که بتواند فرآیند احیای گوگرد اکسید شده به انواع احیا شده را انجام دهد بدون درنظر گرفتن قرابت تاکسونومیکی (یعنی اینکه به چه خانواده یا جنس باکتریایی تعلق دارد) در این گروه بررسی می شود. تمامی اعضای این گروه متابولیسمی تنها در شرایط بی هوازی می توانند زندگی و فعالیت کنند بنابراین جزو باکتری های بی هوازی اجباری یا بی هوازی مطلق هستند. این باکتری ها برای رشد خود علاوه بر شرایط بی هوازی کامل نیاز به وجود سولفات یا سایر اشکال اکسید شده گوگرد و مواد آلی نیز هستند. در اینجا قصد داریم به توضیح روش کشت و شمارش این باکتری ها بپردازیم.

برای کشت این باکتری ها می توان از محیط کشت موسوم به Postgate's Medium استفاده کرد. این محیط به صورت آماده و تجاری در بازار موجود نیست و باید با مخلوط کردن ترکیبات آن تهیه شود. ترکیب این محیط کشت (Postgate's Medium B) در هر لیتر شامل موارد زیر می باشد:

Sodium lactate ------------------------- 3.5 g

MgSO₄.7H₂O ------------------------- 2.0 g

NH₄Cl ----------------------------1 g

CaSO₄ ------------------------------ 1

Yeast Extract ---------------------------- 1 g

KH₂PO₄ ------------------------- 0.5 g

FeSO₄.7H₂O ------------------------- 0.5 g

Ascorbic Acid ------------------------- 0.1 g

Thioglycollic acid ------------------------- 0.1 g

 برای تهیه این محیط تمام موارد فوق به جز آسکوربیک اسید و تایوگلیکولیک اسید در آب لوله کشی یا همان آب شیر (tap water) مخلوط شده و به حجم ۱ لیتر رسانده شود. (نکته: برای کشت باکتری های احیا کننده سولفات از منبع آب شور لازم است NaCl به آب اضافه شود و یا اینکه از همان آب شور به جای آب لوله کشی استفاده شود.) پس از اینکه سوسپانسیون تهیه شده به خوبی مخلوط شد pH آن درحد ۷ تا ۵/۷ تنظیم شود. سپس بلافاصله قبل از استریل کردن آسکوربیک اسید و تایوگلیکولیک اسید به آن اضافه شود. زمان ۱۵ دقیقه و دمای ۱۲۱ درجه سانتیگراد برای استریل کردن این محیط کشت مناسب است.

در کتاب Handbook of Media for Environmental Microbiology (ویرایش دوم، چاپ ۲۰۰۵) ذکر شده است که از محیط فوق برای جداسازی (isolation)، کشت (cultivation) و نگهداری (maintenance) گونه های Desulfovibrio و Desulfotomaculum استفاده می شود. همچنین در برخی منابع از آن برای شمارش به روش MPN استفاده شده است. برای شمارش به این روش باید همانند آنچه برای کلی فرم ها عمل می شود سری های لوله ها را تهیه کرد با این تفاوت که به جای محیط کشت لاکتوز براث که در شمارش کلی فرم ها استفاده می شود از این محیط کشت در لوله ها ریخته شود. پس از تلقیح نمونه به لوله ها و انکوبه گذاری در دمای اتاق (۲۵ درجه سانتیگراد) درصورتی که در مدت حدود ۲۱ روز یا کمتر لوله ها سیاه رنگ شدند نشان دهنده رشد باکتری های احیا کننده سولفات در آن لوله هاست. این لوله ها شمارش شده و از جدول MPN برای تعیین تعداد احتمالی این باکتری ها در نمونه کشت شده استفاده می شود.

منبع ترکیبات محیط کشت: کتاب Handbook of Media for Environmental Microbiology (ویرایش دوم، چاپ ۲۰۰۵)

-------------------------------------------------------------------------

کیت های شناسایی و شمارش SRBs:

برخی شرکت های تجاری برای راحت تر شدن مراحل کشت و بررسی SRBs محیط کشت آماده را در ظروف شیشه ای کوچکی یا همان ویال های مخصوص ریخته و استریل می کنند و به عنوان کیت شناسایی و شمارش SRBs در اختیار پژوهشگران می گذارند. معمولاً شرکت سازنده همراه کیت های مذکور که به صورت بسته های ۱۰ ویالی برای ۱۰ تست فروخته می شوند جدولی برای شمارش حدودی SRBs هم تهیه می کنند. در این جداول اگر نمونه ای به یک ویال تلقیح شود و در آن رشد SRBs دیده شود (با ایجاد رنگ سیاه در محیط کشت درون ویال) برحسب اینکه این رشد در چه بازه زمانی اتفاق افتاده تعداد احتمالی SRBs در نمونه تعیین می شود.

انواع داخلی و خارجی این کیت ها در بازار قابل تهیه است.